Facebooktwitterlinkedin

Heeft u het WORTEL-gen?

In onze zoektocht naar de nieuwe toezichthouder zijn wij al op interessante kenmerken gestuit.
Het is in ieder geval iemand die de moeite neemt om in de spiegel te kijken omdat hij/zij weet dat goed toezichthouden begint bij zelfkennis.  En zo ontdekken wij steeds meer welke “genen” in het DNA van de toezichthouder kenmerkend zijn.
Een van die DNA-genen hebben wij beschreven als het Observatie-gen;
Horen wat er niet gezegd wordt. Zien wat er niet getoond wordt.
Om vervolgens met Moed/Lef-genen de juiste vragen te stellen én door te blijven vragen.

Naast de gedragskenmerken is het voor een volledig beeld van die nieuwe toezichthouder ook noodzakelijk om te zoeken naar de diepere laag; Waarom? Wat is de drijfveer van iemand om toezichthouder te worden? Wat is de toegevoegde waarde van de toezichthouder? En –heel belangrijk om bij stil te staan- namens wie houdt hij toezicht?

Als wij ons focussen op maatschappelijke organisaties wordt die vraag lastig én belangrijk om te beantwoorden.
Hoe kun je als toezichthouder er op toeziendat de organisatie met de wortels in de eigen omgeving staat?
Heeft de toezichthouder daar een zelfstandige rol in of is dat alleen de verantwoordelijkheid van de bestuurder? Hier is duidelijk een spagaat zichtbaar tussen het afstand-houden als toezichthouder én feeling houden met de achterban.
In de literatuur wordt flink geworsteld met dit vraagstuk.  Onder de titel van ‘Stakeholdermanagement’ verschijnen vele visies, alleen nog niet specifiek voor toezichthouders.

Stakeholdersmanagement voor een maatschappelijke organisatie gaat vaak vooral over de relaties met andere organisaties: de overheid als financier en beleidmaker, potentiele samenwerkingspartners. Zij zijn bepalend voor voortbestaan van de organisatie en daarmee voor de strategie. Een wat onderbelichte stakeholder is het achterliggende publiek van de maatschappelijke organisatie; de samenleving waarin en waarvoor men de diensten verricht. Er is met het brede publiek maar ten dele een financiële (klant)relatie. Toch betalen indirect alle burgers uit een gebied mee aan de instellingen. Ook als stemmers en politieke beïnvloeders spelen zij een rol. Juist in tijden van krimpende middelen blijkt een stevige maatschappelijke verankering cruciaal voor een warme vertrouwde relatie met die brede achterban.

Als je hier wat verder naar kijkt, vallen 2 aspecten op;
Wie zijn die stakeholders én Waarom zijn die belangrijk voor de toezichthouder (en de organisatie)?

Aanspraakmaker is Afrikaans voor stakeholder. Een misschien wel krachtiger en veelzeggender woord dan onze term belanghebbende.
Door open te staan voor meningen en belangen van deze ‘aanspraakmakers’ verbetert niet alleen de kwaliteit van de dienstverlening maar wordt ook de betrokkenheid en steun gemobiliseerd. Hiermee wordt de legitimiteit, de acceptatie van de organisatie waar gemaakt.
Ga dialoog aan, geef ze een stem want anders raak je ze kwijt..…. Use them or Lose them
En als je ze kwijt raakt, kan je ook alles kwijt raken; zonder steun van de achterban staat het bestaan van een maatschappelijke organisatie ter discussie.
Dáárom zijn stakeholders zo belangrijk voor de organisatie en daarmee dus ook voor de toezichthouder. Het zorgt voor een maatschappelijke verankering, dat de organisatie met de wortels in de eigen omgeving staat.
Zonder dit besef over het belang van de wortels is de toezichthouder een slager die zijn eigen vlees keurt. Je bent toezichthouder uit naam van de achterban, het publieke belang. Dat gaat dus verder dan het belang van de organisatie.

En zo komt er weer een kenmerk naar voren, het ‘wortel’-gen. Of noem het contact-gen, roots-gen, achterban-gen.
De toezichthouder is zich bewust van het belang van de wortels van de organisatie en handelt daar naar. Terug naar de basis, terug naar de eenvoud en dat is niet altijd makkelijk……
Goed Toezicht houden begint dus bij jezelf. Ik ben benieuwd of jullie dit herkennen?
En welke woorden en beelden volgens jullie kenmerkend zijn voor het gedrag van de nieuwe toezichthouder? Wat zien jullie zelf in de spiegel?

Hanske Plenge

Facebooktwitterlinkedin