Blog Frits van Wezel: Mag het een onsje vernieuwender zijn?
Vorige week kreeg ik bericht dat ik voorgedragen wordt voor een rol als toezichthouder bij het Epilepsiefonds. Een rol als deze stond al een tijdje op mijn wensenlijst; ik had mij al gemeld bij PIT omdat ik gefascineerd ben door het naar mijn mening veel te lage tempo waarin maatschappelijke veranderingen tot stand komen. En aangezien verandering vaak begint aan de top en dus ook bij toezichthouders, vond ik de gedachte achter Platform Innovatief Toezicht erg aansprekend. En alsof de duvel ermee speelde: niet alleen sloot ik mij aan bij PIT, maar de rol die volgens mij goed past, ga ik vanaf december van dit jaar ook echt vervullen: toezichthouder!
Met 25 jaar ervaring in mijn rugzak vervulde ik inmiddels vele rollen: CEO van een familieonderneming, voorzitter van Stichting Vakopleiding Transport & Logistiek, lid van een Gemeenschappelijke medezeggenschapsraad en consultant in loondienst. In mijn werk als executive search consultant ben ik dagelijks bezig met bestuur, leiderschap en governance Maar de rol van toezichthouder, die heb ik nog nooit vervuld!
De advertentie in het NRC waarin aangegeven werd dat het Epilepsiefonds leden zocht voor haar Raad van Toezicht viel mij direct op: de zittende RvT zocht nieuwe leden die zelf epilepsiepatiënt zijn en ook leden die ervaring hebben met het besturen van een bedrijf. Het toeval wil ik dat ik (helaas en gelukkig) aan die eisen voldoe. Dat past precies! En inderdaad, op 11 december worden er vier nieuwe leden voor de RvT benoemd en daar ben ik er één van.
Mijn eigen ervaring met toezichthouders begon in ons familiebedrijf: hoewel we formeel geen commissarissen nodig hadden, vonden mijn vader en ik het een goed idee om een aantal vertrouwelingen te hebben die ons met raad en daad bij konden staan. Op papier waren de bevoegdheden uiterst beperkt, maar zowel mijn vader als ikzelf namen de vergaderingen met de Raad zeer serieus. Mijn eigen keuze om uit het familiebedrijf te stappen was één van de moeilijkste beslissingen in mijn leven. De rol die onze Raad gespeeld heeft in dat proces was onbetaalbaar en ik ben hen nog altijd erg dankbaar.
Ook ben ik net als vele anderen vanaf de kantlijn getuige van het failliet van oudere besturingsmodellen en klassieke benoemingsprocedures. In mijn werk als executive search consultant merk ik dagelijks hoe organisaties dezelfde mensen uit dezelfde sector uit dezelfde kaartenbak benoemen op vergelijkbare posities. Om dan vervolgens teleurgesteld te raken dat er zo weinig verandert.
Hoewel ik daar persoonlijk minder ervaring mee heb, zie ik ook bij toezichthouders steeds dezelfde groep grijsharige mannen in grijze pakken op veel plekken weer ten tonele verschijnen. Natuurlijk is een overgroot deel van deze populatie zeer competent en wijs. De vraag dient zich echter aan in hoeverre organisaties niet veel sneller een stap vooruit zouden kunnen maken door op sleutelposities mensen te benoemen die van een andere generatie zijn, uit een heel andere sector komen, van een ander geslacht zijn, of uit een ander land of werelddeel komen? Bij zeer innovatieve en snel veranderende organisaties is de diversiteit van het management en hun toezichthouders een belangrijke (maar natuurlijk niet de enige) verklaring voor het succes.
Zo aan de vooravond van de start van mijn loopbaan als toezichthouder vraag ik mij af wat ik ga tegenkomen. Naast de formele verhoudingen en de daarbij behorende taken, hoop ik dat toezicht óók (en vooral) gaat over vertrouwen en uitwisselen. Over leren van elkaar om zo meer betekenis te kunnen hebben voor de “klant”. Ik ga er daarbij ogenblikkelijk van uit dat ik veel te weinig weet over het besturen van een Stichting met een goed doel. Ik ga er ook van uit dat ik over de medische kant van epilepsie veel te weinig weet om op dat punt iets toe te voegen. Maar mijn nieuwsgierigheid en mijn ondernemerschap neem ik mee, evenals mijn intentie om daar waar dat de organisatie helpt, originele en vernieuwende verbindingen te leggen.
En hoe dat afloopt? De tijd zal het leren!
Frits van Wezel is PIT partner en mede-eigenaar van Crossroads executive solutions
